Magacyada
Magacyada Soomaaliga: Caynta, tirada, iyo qaababka magacyada
Caynta Magacyada (Gender)
Af-soomaaligu wuxuu leeyahay laba cayn oo magac: lab (masculine) iyo dheddig (feminine). Caynta magaca waxaa lagu gartaa qaabka magaca iyo sida uu ula xiriiro cayimaha iyo magacuyaalka.
Lab (Masculine)
- • Dhammaadka -e badanaa waa lab
- • Dhammaadka shibbane waa lab
- • Tusaale: nin, buug, guri, bisinka
- • Caymaha kan/kaa/koo waxay tuseen lab
Dheddig (Feminine)
- • Dhammaadka -o, -i, -a badanaa waa dheddig
- • Dhammaadka shaqal dabayn ah waa dheddig
- • Tusaale: naag, xaas, hooyo, magaalo
- • Caymaha tan/taa/too waxay tuseen dheddig
Tirada Magacyada (Number)
Magacyada Soomaaligu waxay leeyihiin laba tiro: keli (singular) iyo wadar (plural). Wadarta waxaa lagu sameeyaa habab kala duwan.
Keli → Wadar (Qaababka)
- • Dhammaan → ku dar -o: buug → buugag, guri → guryo
- • Dhammaan → ku dar -yo: kursi → kursiyo
- • Shibbane → labanlaab oo ku dar -o: nin → niman
- • -e dhammaada → ku beddel -yaal: bare → barayaal
Wadar aan joogto ahayn
- • Qaar wadar aan habaysanayn (irregular)
- • nin → rag (lab)
- • naag → haween (dheddig)
- • ilmo → carruur
Magacyada Qaangaadhka ah (Derived Nouns)
Magacyada Soomaaliga waxaa laga dhigi karaa falal iyo sifooyin iyadoo lagu daro lifaaqyo:
Fal → Magac
Ku dar -n ama -id falka: cun → cunid
Sifo → Magac
Ku dar -nimo: fiican → fiicannimo
Magac → Magac
Ku dar -le, -ley, -to, -e: nin → ninnimo