Cunto quudasho.
Ciyaar turub haad, haad kale oo ka adag ku qaadasho. Qaabka fal-saleedka waxaa loo adeegsaday xataa falal aan caadi ahaan loo adeegsanin fal amar ahaan, habkan xitaa afaf kale ayaa loo adeegsaday falal aan lahayn qaab amar, sida falalka soomaaliyeed: aqoo, yaal, weynow iwm. Falalku, guud ahaan, laba kooxood ayay u kalal baxaan: fal-gudbe (f.g) iyo falmagudbe (f.mg), hase ahaatee waxaa jira falal loo adeegsan karo labada qaabba, yacnii fal-gudbe ahaan iyo fal-magudbe ahaanba (f.g/mg). Falkaas oo kale inta laba jeer la qori lahaa mar uun baa la qoray, labada siyood ee loo adeegsadana sharraxaadda micnaha ayay ka dhex muuqdaan. g/mg3)
(f.g) Aqoon kororsasho. 2.(f.mg) U b.: wax caado ka yeelasho. . Waxaa jira fal uu isku hayn karo horyaale (preposition) la'aan saddex magac, yacnii yeele iyo laba magac kale aan yeele ahayn. Tusaale ahaan, haddaan u fiirsanno weertan "Cali ayaa guriga tusay Axmed" waxaan arkaynaa in falka tus uu isku hayo yeelaha (Cali) iyo labada layeele (guriga iyo Axmed) isagoon u baahnayn horyaale. Falka caynkan oo kale ah waxaa lagu magacaabaa fallabagudbe (f.lg). lg1)
Is t.: laba qof isu keenid. Guud ahaan waxaa jira afar siyood oo falalaka soomaaliyeed ay isu rogrogaan. Si hogatus ah ayaan halkan ugu soo bandhigaynaa sida afarta qaab isrogrog (conugasion) ee fal-saleedyadu ay uga dhex muuqdaan ereyada qaamuuska. Afartaa hab isrogrog sharraxaaddooda oo koobani waxay ku xusanyihiin qaybta "Naxwaha af-soomaaliga oo kooban" oo ku qoran xagga dambe ee qaamuuska, waxaa kaloo halkaas lifaaq ahaan ugu qoran dhowr shaxan iyo tusaalooyin oo faahfaahinaya afarta hab ee isrogrogga falka oo kaamil ah. Isrogrogga I: Waxyaabaha u gaarka ah qaabka isrogrogga I: 1) Qaabkan waxaa ka tirsan falalka qaabkooda fal amar ee kelida ah oo aan lahayn dibkabe isrogroga. 2) Dibkabaha tagtada qofka 3Β° ee kelida ah: -ay (l.), -tay/-day (dh.) XIV 3) Dibkabaha masdarka (infinitive) -i Tus. :
Tusaalooyin
Cali in uu subax walba canjeero cuno ayuu u bartay
βFalanqaynta Naxwaha
Fal Gudbe (1) (f.g1)
-ay, -tay
C Β· CU
La Wadaag
Sawirka La Wadaagga
Soo koobid ereyga, macnihiisa, iyo tusaalaha
La Wadaag
