U gudub nuxurka bogga
SABAAD

cun

Fal Gudbe (1)
Naxwe-ay, -tay
Xaraf CSubg CU3 xar1 Tusaale
1

Cunto quudasho.

2

Qaniinyo wax ku yeelid.

3

Cayayaan, nafle dhiig ka jaqid.

4

Cid il wax ku yeelid.

5

Ciyaar turub haad, haad kale oo ka adag ku qaadasho. Qaabka fal-saleedka waxaa loo adeegsaday xataa falal aan caadi ahaan loo adeegsanin fal amar ahaan, habkan xitaa afaf kale ayaa loo adeegsaday falal aan lahayn qaab amar, sida falalka soomaaliyeed: aqoo, yaal, weynow iwm. Falalku, guud ahaan, laba kooxood ayay u kalal baxaan: fal-gudbe (f.g) iyo falmagudbe (f.mg), hase ahaatee waxaa jira falal loo adeegsan karo labada qaabba, yacnii fal-gudbe ahaan iyo fal-magudbe ahaanba (f.g/mg). Falkaas oo kale inta laba jeer la qori lahaa mar uun baa la qoray, labada siyood ee loo adeegsadana sharraxaadda micnaha ayay ka dhex muuqdaan. g/mg3)

1

(f.g) Aqoon kororsasho. 2.(f.mg) U b.: wax caado ka yeelasho. . Waxaa jira fal uu isku hayn karo horyaale (preposition) la'aan saddex magac, yacnii yeele iyo laba magac kale aan yeele ahayn. Tusaale ahaan, haddaan u fiirsanno weertan "Cali ayaa guriga tusay Axmed" waxaan arkaynaa in falka tus uu isku hayo yeelaha (Cali) iyo labada layeele (guriga iyo Axmed) isagoon u baahnayn horyaale. Falka caynkan oo kale ah waxaa lagu magacaabaa fallabagudbe (f.lg). lg1)

1

Cid wax farta ugu fiiqid.

2

Is t.: laba qof isu keenid. Guud ahaan waxaa jira afar siyood oo falalaka soomaaliyeed ay isu rogrogaan. Si hogatus ah ayaan halkan ugu soo bandhigaynaa sida afarta qaab isrogrog (conugasion) ee fal-saleedyadu ay uga dhex muuqdaan ereyada qaamuuska. Afartaa hab isrogrog sharraxaaddooda oo koobani waxay ku xusanyihiin qaybta "Naxwaha af-soomaaliga oo kooban" oo ku qoran xagga dambe ee qaamuuska, waxaa kaloo halkaas lifaaq ahaan ugu qoran dhowr shaxan iyo tusaalooyin oo faahfaahinaya afarta hab ee isrogrogga falka oo kaamil ah. Isrogrogga I: Waxyaabaha u gaarka ah qaabka isrogrogga I: 1) Qaabkan waxaa ka tirsan falalka qaabkooda fal amar ee kelida ah oo aan lahayn dibkabe isrogroga. 2) Dibkabaha tagtada qofka 3° ee kelida ah: -ay (l.), -tay/-day (dh.) XIV 3) Dibkabaha masdarka (infinitive) -i Tus. :

Tusaalooyin

“

Cali in uu subax walba canjeero cuno ayuu u bartay

”

Tusaale Dheeraad ah3

“

Oday u bartay been been wax ku cun shabaab ha iska eedeeyo intuu doono, laakiin waqtigii been beenta iyo dabdhilifnimada waa dhamaaday.

”
“

“Wax dad-qal la yidhaahdo iyo wax dad cun ah midna ma jiro”ayuu yidhi wasiirku, isaga oo intaa ku daray “Waxaad moodaa in arinkaa aad looga af-miinshaareeyey, mana jiro warka la leeyahay ninkaasi waa dad-qal”.

”
“

Waxa lagu odhan doonaa musuqmaasuqa waa la cunaaye iska cun, ma keligaa baa diidaya oo caddaalad samaynaya?

”

Falanqaynta Naxwaha

Qaybta Hadalka

Fal Gudbe (1) (f.g1)

Isrogrog

-ay, -tay

Xarafka

C · CU

La Wadaag

Sawirka La Wadaagga

Soo koobid ereyga, macnihiisa, iyo tusaalaha

Fur daaqad cusub
cun - sawirka la wadaagga

La Wadaag

Waxaan isticmaalnaa falanqayn si aan SABAAD uga dhigno mid degdeg ah, la isku halleyn karo, oo si joogto ah u soo hagaageysa. Tani waxay naga caawineysaa inaan bixino waxbarasho tayo leh iyo khibrad barasho oo wanaagsan. Ma uruurino macluumaad shakhsiyeed. Akhri wax badan